WASTE WATER TREATMENT SYSTEMS
คือระบบที่ออกแบบมาเพื่อกำจัดสิ่งปนเปื้อนในน้ำเสียให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยก่อนที่จะปล่อยน้ำกลับคืนสู่สิ่งแวดล้อมหรือเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ในระบบต่าง ๆ กระบวนการบำบัดน้ำเสียสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลัก คือ
- การบำบัดทางกายภาพ (Physical Treatment)
- การบำบัดทางเคมี (Chemical Treatment)
- การบำบัดทางชีวภาพ (Biological Treatment)
การบำบัดน้ำเสียทางกายภาพ (Physical Treatment)
เป็นกระบวนการที่ใช้หลักการทางกายภาพในการกำจัดสิ่งเจือปนออกจากน้ำเสีย โดยอาศัยแรงโน้มถ่วง แรงทางกล หรือการแยกทางกายภาพเพื่อกำจัดของแข็ง ตะกอน และน้ำมันออกจากน้ำเสีย
กระบวนการหลักในการบำบัดทางกายภาพ- ตะแกรงกรอง (Screening) ใช้ตะแกรงหรือแผ่นกรองเพื่อดักจับของแข็งขนาดใหญ่ เช่น ใบไม้ กิ่งไม้ ถุงพลาสติก และเศษอาหาร
- การตกตะกอน (Sedimentation) ใช้แรงโน้มถ่วงทำให้ตะกอนหนักจมลงไปที่ก้นถัง ส่วนของเหลวที่ใสกว่าถูกปล่อยออกไป
- การลอยตัวด้วยอากาศ (Dissolved Air Flotation - DAF) ใช้ฟองอากาศขนาดเล็กช่วยพยุงตะกอน น้ำมัน และไขมันให้ลอยขึ้นมา จากนั้นสามารถกำจัดออกได้ง่าย
- การกรอง (Filtration) ใช้ตัวกลางกรอง เช่น ทราย ถ่านกัมมันต์ หรือเมมเบรน เพื่อกรองสิ่งสกปรกขนาดเล็กออกจากน้ำ
- การแยกน้ำมันและไขมัน (Oil and Grease Separation)
การบำบัดน้ำเสียทางเคมี (Chemical Treatment)
เป็นกระบวนการบำบัดน้ำเสียที่ใช้สารเคมีเพื่อเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของน้ำเสีย ช่วยกำจัดสิ่งปนเปื้อน เช่น สารแขวนลอย โลหะหนัก สารอินทรีย์ และเชื้อโรค กระบวนการนี้มักใช้ร่วมกับการบำบัดทางกายภาพและชีวภาพเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบำบัด
กระบวนการหลักในการบำบัดทางเคมี- การตกตะกอนทางเคมี (Coagulation & Flocculation)
- การปรับค่า pH (pH Adjustment) ใช้สารเคมีเพื่อปรับค่าความเป็นกรด-ด่างของน้ำเสียให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
- การออกซิเดชันและรีดักชัน (Oxidation & Reduction) ใช้สารออกซิไดซ์ เช่น คลอรีน (Cl₂), ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H₂O₂), โอโซน (O₃) เพื่อทำลายสารอินทรีย์ โลหะหนัก และเชื้อโรค
- การฆ่าเชื้อโรค (Disinfection) กำจัดแบคทีเรีย ไวรัส และเชื้อโรคที่ปนเปื้อนในน้ำ
- การดูดซับด้วยถ่านกัมมันต์ (Activated Carbon Adsorption) ใช้ถ่านกัมมันต์ดูดซับสารอินทรีย์ สารเคมีที่ละลายน้ำ กลิ่น และสี
การบำบัดทางชีวภาพ (Biological Treatment)
เป็นกระบวนการที่ใช้จุลินทรีย์ช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำเสีย เพื่อลดปริมาณสารมลพิษก่อนปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมหรือเข้าสู่กระบวนการบำบัดขั้นต่อไป แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ การบำบัดแบบใช้อากาศ (Aerobic Treatment) และ การบำบัดแบบไม่ใช้อากาศ (Anaerobic Treatment)
- การบำบัดแบบใช้อากาศ (Aerobic Treatment) ใช้จุลินทรีย์ที่ต้องการออกซิเจนในการย่อยสลายสารอินทรีย์ ซึ่งมักใช้ในระบบบำบัดน้ำเสียชุมชนและอุตสาหกรรมที่มีสารอินทรีย์เข้มข้นต่ำถึงปานกลาง
- การบำบัดแบบไม่ใช้อากาศ (Anaerobic Treatment) ใช้จุลินทรีย์ที่ไม่ต้องการออกซิเจนในการย่อยสลายสารอินทรีย์ เหมาะกับน้ำเสียที่มีสารอินทรีย์เข้มข้นสูง เช่น น้ำเสียจากอุตสาหกรรมอาหารและโรงงานแปรรูป